Lucifersmuseum Geraardsbergen

Musea > Lucifersmuseum
De Lucifersnijverheid in België.
 
De eerste lucifersmanufactuur die in ons land werd gesticht, ontstond in Lessen in 1835 en het was Balthazar Mertens die er de stichter van was. Men maakte toen fosforstekjes naar een procédé dat uit Duitsland naar hier was overgewaaid. In feite was B. Mertens een schoensmeerfabrikant en hij maakte zijn schoensmeerdoosjes uit houtschaveling volgens een methode die veel gelijkenis vertoonde met de werkwijze die men volgde voor het maken van luciferstokjes. Zo ontstond langsheen de Dender bij toeval de lucifersnijverheid en zij is daar steeds aan deze rivier gebleven. Een eerste uitbreiding van de fabriek in Lessen kwam er onder Willem Mertens in Overboelare. Van 1865 af zagen ook nog andere ondernemers brood in de stekjesnijverheid en we zien de lucifersfabrieken ontstaan van L. Cobbaert, Maurice Bidez, Cyriel Delaunoit, Bijl-Campen e.a.. Veel fabrieken betekenden concurrentie, drukken van de prijzen en de grote slachtoffers waren de arbeiders uit die branche.
 
Om betere voorwaarden te kunnen scheppen, drong concentratie zich op en het was de Union Allumettière die tussen de twee wereldoorlogen 9 van de toen 15 bestaande fabrieken verenigde en, wat belangrijk, is voor onze streek, besloot een nieuwe fabriek te bouwen in Overboelare liever dan de bestaande werkhuizen te moderniseren. Deze nieuwe fabriek was eens de grootste en meest moderne ter wereld en ze stond in voor het leeuwenaandeel van de Belgische lucifersproductie. Op 24 februari 1999 werd de laatste lucifer in Geraardsbergen gemaakt bij Swedish Match en zo verdween die ooit zo bloeiende nijverheidstak na 164 jaar uit onze streek.
 
In ons lucifersmuseum kunt u de weg van het vellen van de boom tot de lucifer in zijn doosje aanschouwelijk volgen aan de hand van een boeiende fotoreportage. Hier ziet u ook hoe dank zij computergestuurde machines stilaan ook de arbeiders uit het productieproces verdwenen.
 
Toen het museum zijn deuren opende kregen wij van Swedish Match en nog vele andere milde schenkers heel wat historische stukken met betrekking tot het maken van "vuur". Zo kan de bezoeker zien hoe vuur werd gemaakt sinds de oudste prehistorische tijden tot nu met de gasaanstekers met een elektronisch aansteekmechanisme.
 
Een grote maquette brengt, samen met een muurgroot schilderij, de fabriek waar zoveel Geraardsbergenaars in werkten, opnieuw tot leven.
 
In het museum kan u ook het resultaat zien van de jarenlange verzamelwoede van wijlen onze stadsgenoot Alfons Ramaut. Van zijn familie kregen wij een hele verzameling aanstekers- tafelmodellen die van het kleinste tot het grootste gebruiksklaar zijn. Sinds de eerste aanstekers met butaangas op de markt kwamen in 1945, na de fameuze Zippo met benzine (1932), was een grote concurrent voor de lucifers geboren: hij is nu overal "in" en hij kwam in de plaats van de goede oude doos lucifers.
 
Dit museum is zeker uw bezoek waard. Nadere inlichtingen zijn steeds te bekomen op het volgende telefoonnummer 054. 41 56 70
 
Albert De Taeye

Conservator Lucifersmuseum Geraardsbergen